A A A

"Biuletyn katechetyczny" nr 18-19 (124-125) sierpień - wrzesień 2014

 

 

 

 

WYCHOWANIE DO PRAWDY W KATECHEZIE

 

Wychowanie do prawdy jest podstawowym zadaniem katechezy. W Katechizmie Kościoła Katolickiego czytamy, że „człowiek z natury kieruje się ku prawdzie. Ma obowiązek szanować ją i o niej świadczyć” (KKK 2467). Wynika to zarówno z istoty jego człowieczeństwa, a więc bycia istotą rozumną, wolną, ale również posiadającą godność. Celem wychowania w katechezie jest ukierunkowanie wychowanka, aby urzeczywistniał w swoim życiu wartości, takie jak: prawda, dobro i piękno. Nie da się skutecznie wychowywać bez świadomości celu, do którego ten proces ma prowadzić.

Wychowanie do prawdy stanowi istotną część życia każdego człowieka. Wymaga poświęcenia i współpracy wielu osób, głównie rodziców, nauczycieli i wychowawców, w celu ukształtowania dojrzałej osobowości ludzkiej, zdolnej do podejmowania odpowiedzialnych zadań i decyzji w życiu osobistym oraz w rodzinie i społeczeństwie[1]. Chrystus jest Prawdą, która jest zarazem Dobrem dla wychowanków na dziś i na całe ich życie. Tylko takie ukazanie prawdy jako wartości przyjętej i przeżytej – budzi oddźwięk, angażuje osobiście, prowadzi do działania. Jest to trudne, ale konieczne, bo jest drogą do świadomego i wolnego zaangażowania. Katecheza, jeśli ma być owocna, powinna zawierać prawdę zbawczą, która kształtuje życie. Prawda jest połączona z przeżyciem, doświadczeniem, działaniem. Jest to niezmiernej wagi zadanie katechety, ażeby doprowadzić uczniów do działania i dopomóc w działaniu. Właściwą do tego drogą jest formowanie przekonań. Toteż niezależnie od tego, czy przedstawiamy na katechezie prawdę w formie podającej, poszukującej, problemowej, dylematu czy innej, z pewnością wysiłek myślowy uczniów jest wskaźnikiem dobrej katechezy[2]. Poznanie prawdy przyniesionej przez Chrystusa jest fundamentem dla przeżyć na katechezie. Konieczna na katechezie atmosfera poszanowania prawdy wynika głównie stąd, że Chrystus jako Nauczyciel, jako poznana Prawda i przeżywane Dobro wymaga uczciwego podejścia do prawdy. Dlatego wszelkie trudności – czy to związane z historią Kościoła, czy aktualne – rozwiązujemy w prawdzie[3].

W wychowaniu chrześcijańskim w katechezie podstawową rolę pełni prawda zawarta w Objawieniu przekazywanym na kartach Biblii oraz w tradycji chrześcijańskiej. Dyrektorium ogólne o katechizacji podaje, że: „Tradycja, Pismo Święte i Urząd Nauczycielski Kościoła są głównymi źródłami przekazu prawdy i religijnej formacji młodzieży” (DOK 96). Katecheza, w oparciu o te prawdy, prowadzi katechizowanych do dojrzałości w wierze oraz aktywnej postawy wobec życia. Już od pierwszych lat katechizacji szkolnej bardzo ważne jest zatem dostarczanie dzieciom odpowiednich wzorów zachowania, które są potrzebne do naśladowania i identyfikacji. Istotne znaczenie mają także podstawowe grupy odniesienia (rodzina, klasa, koledzy) oraz osoby znaczące (rodzice, wychowawca, katecheta). Oddziaływaniu tych grup na ucznia sprzyjają tworzące się więzi interpersonalne, wspólne zainteresowania i cele oraz zaangażowanie uczuciowe[4]. Postawa wiary w procesie dojrzewania wyraża się w podejmowaniu i realizowaniu przez dzieci i młodzież wartości chrześcijańskich. Szczególnie poprzez przykład (świadectwo) własnego życia katecheta ma możliwość bezpośredniego oddziaływania na zachowania wychowanków. Poznanie prawdy jako postulat i cel katechezy szkolnej powinien być realizowany na wszystkich etapach katechizowania, bowiem „Człowiek jest sobą poprzez wewnętrzną prawdę. Jest to prawda sumienia, odbita w czynach. W tej prawdzie każdy człowiek jest zadany samemu sobie”[5].

Wychowanie do prawdy polega na poszukiwaniu jej, ale także świadczeniu o niej w różnych sytuacjach życiowych. Stąd zadaniem wychowawców jest wytworzenie, między nim a dzieckiem, relacji opartej na szczerości i prawdzie. Chodzi o klimat zaufania, aby wychowanek czuł, że w każdej chwili może przyjść i zwierzyć się rodzicom ze swoich problemów i trudności. Człowiek do rozwoju własnej osobowości potrzebuje wychowania, kochających i wymagających wychowawców. Pozostawiony samemu sobie nie jest bowiem w stanie rozwinąć w pełni swego człowieczeństwa. Człowiek jest powołany do życia w prawdzie i miłości i urzeczywistnia siebie przez bezinteresowny dar z siebie samego. Odnosi się to zarówno do tych, którzy wychowują, jak i do tych, którzy są wychowywani.

 



[1] Por. M. Dziewiecki, Odpowiedzialna pomoc wychowawcza, Radom 1999, s. 3.

[2] Por. E. Materski, Odpowiedzialność Kościoła za katechezę, Radom 1993, s. 167.

[3] Por. tamże.

[4] Por. J. Bagrowicz, Edukacja religijna współczesnej młodzieży – źródła i cele, Toruń 2000, s. 111.

[5] J. Ratzinger, Drogi wiary w dobie współczesnych przemian, ComP 12 (1992) nr 2, s. 125-128.

 

 

Ks. Stanisław Łabendowicz

 

 


 

 

 

W ramach przygotowań do przyjęcia sakramentu bierzmowania

 

WYRUSZYĆ W DROGĘ KU DOJRZAŁOŚCI WIARY

[Propozycja konferencji]

 

W Liście apostolskim Benedykta XVI Porta fidei czytamy, że „przekroczenie podwoi [wiary – przyp. autora] oznacza wyruszenie w drogę, która trwa całe życie” (PF, 1). W ubiegłym roku formacyjnym skupialiśmy uwagę na niezwykłym wydarzeniu w naszym życiu, jakim był sakrament chrztu. Staraliśmy się odkryć na nowo wspaniały dar, jaki w tym sakramencie otrzymaliśmy od Boga. W nowym roku katechetycznym, który będzie przebiegał pod hasłem: „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię” chcemy dostrzec, jakie konsekwencje niesie ze sobą sakrament chrztu. O ile mówimy, że chrzest jest wejściem na drogę wiary, to bierzmowanie określamy jako sakrament dojrzałości chrześcijańskiej, dojrzałości wiary. Trzeba zatem odbyć drogę – od narodzin wiary do jej dojrzałego zgłębiania, praktykowania, wyrażania oraz świadczenia o niej we współczesnym świecie. W dojrzewaniu wiary nie chodzi zatem o tylko książkowe, encyklopedyczne poznanie prawd katechizmowych, ale o spotkanie z żywym Bogiem i zbudowanie z Nim głębokiej relacji przyjaźni i zażyłości. W jaki sposób tego dokonać? Jak pójść za Jezusem? Co oznacza dojrzałość wiary? Kiedy możemy powiedzieć, że nasza wiara jest dojrzała? Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania na podstawie perykopy z Ewangelii św. Łukasza mówiącej o naśladowaniu Chrystusa.

Można w tym miejscu lub na początku konferencji odczytać perykopę Łk 9,51-62.

W odczytanym fragmencie Ewangelii mamy trzy opowiadania, które jednoczy wspólny temat: naśladowanie Jezusa. Ewangeliście zależało na przekazaniu wypowiedzi Jezusa dotyczących wymagań stawianych Jego uczniom. Pierwszy rozmówca postępuje, jak uczeń rabinacki, który sam wybierał sobie nauczyciela. Jego propozycja pełna jest entuzjazmu. Jezus nie chce powstrzymać ani zniechęcić tego człowieka, lecz zwraca uwagę na trud i radykalizm związany z pójściem Jego śladami. Będzie się to bowiem wiązało z utratą tego, co ludzie bardzo cenią na ziemi: komfortu życia, bezpieczeństwa, rodzinnego ciepła. Bezdomność, o której mówi Jezus, nie dotyczy tego, że On nie ma domu i przyjaciół troszczących się o Jego utrzymanie. Tymi słowami Jezus wskazuje na swoją śmierć, która dokona się w wielkim opuszczeniu ze strony ludzi. Iść za Jezusem oznacza zgodzić się na podobną samotność w dźwiganiu własnego krzyża.

W drugim przypadku Jezus sam zwraca się do człowieka, aby poszedł za Nim (por. Łk 5,27n). Stawia mu przy tym żądanie, które zaskakuje, a nawet gorszy, gdyż wydaje się sprzeciwiać prawu nakazującemu szacunek dla ludzkich zwłok. Sens słów Jezusa jest jednak taki, że wobec jednoznacznego wezwania Bożego człowiek nie powinien udzielać połowicznych odpowiedzi. Bogu więc oddaje się wszystko albo nic. Wezwanie Jezusa jest tak radykalne, ponieważ tylko On daje pełnię życia.

W trzecim przypadku Jezus wobec osoby, która wyraża chęć pójścia za Nim, stawia warunek natychmiastowej i całkowitej dyspozycyjności. Nawiązuje do pracy oracza, który musi być skupiony na swojej czynności, bo inaczej pozostawi krzywe bruzdy. Obraz ten ma na celu podkreślenie, że tylko ten jest uczniem Jezusa, kto całkowicie poświęca się Jego dziełu.

Podsumujmy. Jezus przypomina warunki i okoliczności konieczne do podążania za Nim. Droga Chrystusa charakteryzuje się nieprzewidzianymi okolicznościami. Jezus nie gwarantuje wygody i nie zapewnia swoich uczniów, że będą egzystować w bezpiecznym, ustabilizowanym miejscu. Nie chce być związany z żadnym miejscem, które w jakikolwiek sposób by Go krępowało, ale całą swoją „wolność” ofiarowuje na rzecz głoszenia Dobrej Nowiny. Pójście za Jezusem to decyzja wymagająca zdecydowania, bezkompromisowości i ciągłych (nawet) bolesnych rezygnacji na rzecz wiary. Na pierwszy plan wędrówki u boku Chrystusa wysuwa się jedność z Nim i służba Jemu. Droga Jezusa wymaga szukania i przyjęcia w naszym życiu woli Bożej, której realizacja prowadzi nas do zjednoczenia z Jezusem.

Rachunek sumienia

Deklarujemy, że jesteśmy ludźmi wierzącymi. Pomyślmy przez chwilę w ciszy nad naszą wiarą.

– Jaka jest moja wiara?

– Co jest jej mocną stroną?

– Co jest jej słabą stroną?

– Z czego się cieszę?

– Co mnie smuci?

– Jakie są szanse na jej rozwój?

– Jakie zagrożenia przed nią stoją?

Modlitwa

Wierzę, Panie, że wzywasz mnie do szczęścia,

do nowego życia, do nieba, które zaczyna się na ziemi,

do zadań na tym świecie, do ludzi

i do wspólnoty, która sięga do nieba.

Wierzę, Panie, że mnie wzywasz,

ale często nie słyszę Twojego wołania.

pozwól mi Ciebie słyszeć i rozumieć w Twoim słowie.

Przywołuj mnie, żebym Cię szukał i znajdował.

Obudź moją tęsknotę, żebym Ciebie przyjmował tam,

gdzie dwaj lub trzej są zgromadzeni w Twoje imię.

Poślij mnie do ludzi, którzy powiedzą mi prawdę o Tobie,

żebym od Ciebie usłyszał prawdę o sobie,

o szczęściu, o nowym życiu i o niebie, które zaczyna się na ziemi.

Amen.

 

 

Ks. Dariusz Frydrych

 

 


 

 

 

OGŁOSZENIA

 

  1. W roku szkolnym 2014/2015 koncentrujemy uwagę na Krzyżu i słowach Nawróćcie się i wierzcie w Ewangelię. Taki bowiem program duszpasterski będzie realizowany w naszej diecezji. Odpowiedzią na niniejszy program powinny być dekoracje o tematyce krzyża i Ewangelii celem lepszego poznania Słowa Bożego o nawróceniu zamieszczone w gablotach i salach katechetycznych oraz kościołach.
  2. W dniach 14-20 września br. będziemy przeżywać Tydzień Wychowania pt. Prawda fundamentem wychowania. Jego czwarta edycja poświęcona jest roli prawdy w odpowiedzialnym wychowaniu. Materiały zostały wysłane do parafii.
  3. W wielu szkołach aktualnie trwają zapisy na lekcje religii lub etyki, które rozpoczną się 1 września 2014 r. Warto zachęcać dzieci, młodzież i rodziców do wyboru nauczania religii, które dla wszystkich ludzi wierzących stanowi ważny obowiązek moralny. Jednocześnie wszystkim, którzy chcieliby zrezygnować z uczęszczania na religię należy uświadomić poważne konsekwencje moralne i prawno-kanoniczne. Każdy proboszcz ma prawo wiedzieć, czy jego parafianie uczęszczają na lekcje religii w szkole.
  4. Prosimy o zorganizowanie katechezy w oddziałach przedszkolnych dla 3- i 4-latków oraz 5-latków na rok szkolny 2014/2015. Od roku szkolnego 2011/2012 jest obowiązkowa edukacja przedszkolna dla 5-latków, natomiast w wielu przedszkolach publicznych brakuje katechezy. W nowo powstałych przedszkolach prywatnych należy omówić z rodzicami i dyrekcją możliwość realizacji katechezy, bowiem powinna to być wspólna inicjatywa rodziców i duszpasterzy.
  5. Przypominamy, że zgodnie ze wskazaniami Komisji Wychowania Episkopatu Polski przygotowanie dzieci i młodzieży do sakramentów, szczególnie do Pierwszej Spowiedzi i Komunii Świętej w klasie III szkoły podstawowej oraz Sakramentu Bierzmowania w klasie III gimnazjum, wymaga prowadzenia systematycznych spotkań w parafii. Taki obowiązek włączenia się w parafialne przygotowanie spoczywa na wszystkich katechizujących i wymaga wcześniejszego rozplanowania.
  6. Wydział Katechetyczny przesłał do PT. Księży Proboszczów kwestionariusze sprawozdań wrześniowych na rok szkolny 2014/2015. Wypełniony kwestionariusz należy odesłać do Wydziału Katechetycznego Kurii /osobiście lub listownie/ do 30 września 2014 r. Przypominamy, że wcześniej zostały przekazane na parafie ankiety o rekolekcjach dzieci i młodzieży.
  7. Przypominamy, że PT. Księża Proboszczowie mają obowiązek zwizytowania w ciągu roku katechetycznego wszystkich katechetów pracujących na terenie parafii, a sprawozdania należy przesłać do Wydziału Katechetycznego w Radomiu, ul. Malczewskiego 1.
  8. Organizowanie pielgrzymek kilkunastodniowych przez księży uczących w czasie roku szkolnego jest niedopuszczalne i nie powinno mieć miejsca.
  9. Katecheci przystępujący do awansu zawodowego powinni złożyć (do 1 września) podanie do dyrektora szkoły o rozpoczęcie stażu na kolejny szczebel awansu zawodowego, a w Wydziale Katechetycznym zatwierdzić plan rozwoju zawodowego. Kopię podania i planu należy przekazać do Wydziału Katechetycznego.
  10. Przed wakacjami do parafii zostały przekazane karty personalne dla katechizujących księży oraz katechetów świeckich i sióstr zakonnych. Prosimy wszystkich katechetów o ich wypełnienie i przekazanie do Wydziału. Prosimy o systematyczne uzupełnianie dokumentacji gromadzonej w Wydziale Katechetycznym, np. w związku z uzyskaniem dodatkowego wykształcenia czy prowadzonym doskonaleniem zawodowym.
  11. Serdecznie zapraszamy wszystkich PT. Katechetów szkół podstawowych do udziału w diecezjalnych konkursach katechetycznych (Konkurs plastyczny kl. I-III – 13.02.2015; Konkurs dla gimnazjum: „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”; Konkurs kl. IV-VI „Jan Paweł II – droga do świętości”; Konkurs plastyczny dla niepełnosprawnych kl. I-VI – 15.05.2015; Olimpiada Teologii Katolickiej: I etap – 27.11.2014, II etap – 05.03.2015, III etap – 16-18.04.2015).

 

 

Dyrektor Wydziału Katechetycznego

Ks. Stanisław Łabendowicz

 

 

Pobierz plik:

 

 

 

 

 

 

 

Darmowy licznik odwiedzin