A A A

Rok szkolny 2014/2015

 


 

 

 

 

PROGRAM DUSZPASTERSKO-KATECHETYCZNY

NA ROK 2014/2015

 

Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię

 

   

 

Przed rokiem Kościół w Polsce rozpoczął realizację czteroletniego programu duszpasterskiego pod hasłem: „Przez Chrystusa. Z Chrystusem. W Chrystusie. Przez wiarę i chrzest do świadectwa”. Przypomnijmy, że jego celem jest przygotowanie się na 1050. rocznicę Chrztu Polski poprzez kształtowanie w wiernych autentycznej duchowości chrzcielnej. Program ten prowadzi nas przez doświadczenie wiary, nawrócenia oraz chrztu ku postawie apostolstwa. Drugi etap przygotowania, który rozpoczniemy w pierwszą niedzielą Adwentu 2014 roku, będzie przebiegał pod hasłem: Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię. Symbolem, wokół którego winny koncentrować się cele i treści przepowiadania jest – krzyż. Należy zauważyć, że w tym roku, w ramach przygotowania do Światowych Dni Młodzieży, będziemy przeżywali w diecezji radomskiej peregrynację Krzyża Roku Jubileuszowego. Stwarza to wspaniałą okazję do wyeksponowania znaku Krzyża i odkrycia jego roli w życiu chrześcijanina.

 

I. Dojrzała wiara

 

Treści ubiegłorocznego programu koncentrowały się wokół sakramentów inicjacji chrześcijańskiej, zwłaszcza sakramentu chrztu, w którym stajemy się dziećmi Bożymi, otrzymujemy dar przybranego synostwa i zadatek życia wiecznego, a więc rodzimy się do życia nowego i wkraczamy na drogę wiary. Ojciec Święty Benedykt XVI w Liście apostolskim Porta fidei wskazuje jednak, że „przekroczenie podwoi wiary” oznacza wyruszenie w drogę, która trwa całe życie (por. PF, 1). Potrzeba zatem coraz bliżej poznawać Jezusa Chrystusa, odkrywać treść wiary wyznawanej, celebrowanej, przeżywanej i przemodlonej (por. PF, 9), aby wytrwale budować zażyłość z Synem Bożym. Konieczna staje się w tym celu kontynuacja podjętego przed rokiem przepowiadania kerygmatu, mocno osadzonego na fundamencie biblijnym, przekazanego przy pomocy rzetelnej katechezy. Chodzi przy tym o takie towarzyszenie człowiekowi na drodze jego życia, aby mógł odkryć Boga, który zawsze jest z nim, nawet wówczas gdy nie jest zauważony. W kroczeniu drogą wiary i kształtowaniu wiary dojrzałej niezwykle ważną rolę odgrywa wytrwałość przejawiająca się w wysiłku stałej formacji i ciągłego poznawania Boga, a także w konsekwentnym życiu z wiary – takim, by myśli, słowa, plany pragnienia i czyny człowieka były konsekwencją spotkania z Chrystusem i świadectwem żywej więzi z Nim. Wysiłki duszpasterskie i katechetyczne winny zmierzać do ukształtowania autentycznej relacji z Bogiem, którego spotykamy przede wszystkim w Słowie i sakramentach.

W jednaj z katechez na temat wiary św. Jan Paweł II nauczał: „Ponieważ wiara znajduje swe źródło w Objawieniu Bożym, dlatego istotnym aspektem współpracy z łaską wiary jest stałe, o ile możności systematyczne, obcowanie z Pismem Świętym (…). Tak wielka [bowiem] tkwi w słowie Bożym moc i potęga, że jest ono dla Kościoła podporą i siłą żywotną, a dla synów Kościoła utwierdzeniem wiary, pokarmem duszy oraz źródłem czystym i stałym życia duchowego”. Rozbudzenie wiary łączy się z rozbudzeniem nowego sakramentalnego sensu życia człowieka i egzystencji chrześcijańskiej (por. LF, 40). „Przekaz wiary dokonuje się najpierw przez chrzest. Mogłoby się wydawać, że chrzest jest tylko okazją do symbolicznego wyznania wiary, (…) Słowo św. Pawła na temat chrztu przypomina nam, że tak nie jest. Twierdzi on, że «przez chrzest zanurzający nas w śmierć zostaliśmy razem z Nim pogrzebani po to, abyśmy i my postępowali w nowym życiu – jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca» (Rz 6,4). W chrzcie stajemy się nowym stworzeniem, przybranymi synami Bożymi, uczestnikami Boskiej natury, członkami Ciała Chrystusa” (LF, 41).

Pamiętając o słowach świętego Pawła: „Przeto wiara rodzi się z tego, co się słyszy, tym zaś, co się słyszy, jest słowo Chrystusa” (Rz 10,17), autorzy programu duszpasterskiego: „Przez Chrystusa. Z Chrystusem. W Chrystusie. Przez wiarę i chrzest do świadectwa” wskazują potrzebę zaakcentowania przemieniającej mocy słowa Bożego będącego wezwaniem do pokuty i nawrócenia, do głębokiej przemiany człowieka. W kształtowaniu wiary dojrzałej niezwykle ważną rolę odgrywa przy tym wytrwałość przejawiająca się w wysiłku stałej formacji i ciągłego poznawania Boga, a także w konsekwentnym życiu z wiary – takim, by myśli, słowa, plany pragnienia i czyny człowieka były konsekwencją spotkania z Chrystusem i świadectwem żywej więzi z Nim.

 

Wskazania dla katechetów i duszpasterzy:

ukazać konsekwencje przyjętego chrztu,

zadbać o ekspozycję Pisma Świętego na katechezie,

często sięgać do tekstów biblijnych, zadbać o uroczyste ich odczytywanie,

ukazywać przykłady mocy słowa Bożego, które przemienia człowieka.

 

II. Nawrócenie

 

Jak wskazuje hasło przewodnie programu duszpasterskiego na rok 2014/2015 – „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”, kolejnym jego priorytetem jest głoszenie potrzeby ciągłego nawracania się i umożliwienie tego, by żyć w wolności dzieci Bożych. W Nowym Testamencie na określenie postawy nawrócenia autorzy natchnionych ksiąg posługują się terminami, takimi jak:

epistrefo: wracać, przychodzić z powrotem, zawrócić naokoło, do; nawrócić, odwrócić kogoś wokół; od epi – na, jako podkreślenie, oraz strefo – odwrócić lub odmienić;

meta-noia: zmiana (meta) sposobu myślenia (nous); poddać się zmianie w obrębie myślenia i uczuć; zmienić zdanie lub cel; zmienić zasady i praktykę; zreformować. Termin wyprowadzony ze słowa meta, oddającego ideę odmiany, oraz noeo – myśleć, rozumieć, pojmować. Rzeczownikowa forma od tego czasownika to: metanoia – zmiana umysłu lub sposobu myślenia oraz uczuć. W sensie biblijnym nawrócenie oznacza najpierw każdy rodzaj religijnej czy moralnej zmiany, zwłaszcza radykalnej. W radykalnym i fundamentalnym akcie religijnym jest to akt zdania się na Boga i Jego łaskawe kierownictwo.

Autorzy ogólnopolskiego programu duszpasterskiego akcentują drugi z podanych terminów: metanoia. Wskazują przy tym, że jest to słowo-klucz całego programu. W dobie relatywizmu moralnego, podważania lub negowania wartości chrześcijańskich należy dostrzec wielką potrzebę budzenia wrażliwości na obecność grzechu w życiu człowieka oraz uświadamianie konsekwencji grzechu (zerwanie bądź naruszenie, osłabienie więzi z Bogiem). Sferą, która ma zostać przeobrażona w procesie nawrócenia jest nasze wartościowanie. Pierwszą zasadniczą prawdą, jaką należy głosić, przekazując wezwanie do nawrócenia, jest fakt, że prawdziwe i pełne nawrócenie dokonuje się tylko w Jezusie Chrystusie, który ma moc przemieniać serce człowieka, a nade wszystko odpuszczać grzechy. Dokonuje się to w osobistym spotkaniu ze Zbawicielem, szczególnie w sakramencie pokuty i pojednania, pozwalającym doświadczyć Bożego Miłosierdzia.

Jako głoszący Ewangelię, mamy pierwsi poczuć się adresatami Chrystusowego wezwania. Przed katechetą stoi zatem zadanie osobistego duszpasterskiego nawrócenia, by dać świadectwo wewnętrznej przemiany. Głoszenie nawrócenia ma być poprzedzone nawróceniem osobistym. Mając na względzie powyższe uwagi, niezwykle ważnym zadaniem staje się wzbudzenie nowego zapału w celebrowaniu i przeżywaniu sakramentu pokuty i pojednania. Odkrycie na nowo Boga przychodzącego z miłością i miłosierdziem, ponieważ nie chce On śmierci grzesznika, lecz aby się nawrócił i miał życie (por. Ez 33,11). W procesie nawrócenia możemy wyróżnić następujące etapy:

1. Uznanie się za grzesznika, uznanie swojego grzechu, uznanie swojej winy. To jest pierwszy krok, który trzeba postawić, żeby przyjąć usprawiedliwienie od Pana Boga. „Grzechem tego wieku jest utrata poczucia grzechu” (RP, 18). „Jeśli mówimy, że nie mamy grzechu, to samych siebie oszukujemy i nie ma w nas prawdy” (1J 1,8).

2. Wyznanie grzechu przed Bogiem, w sakramencie pokuty i pojednania. „Przeciwko Tobie samemu zgrzeszyłem. Zmiłuj się nade mną, Boże, w miłosierdziu swoim” (Ps 51).

3. Odwrócenie się od grzechu, mocne postanowienie poprawy. Chodzi tu także o wewnętrzną postawę walki z pokusami, grzesznymi przyzwyczajeniami, nałogami; walkę o to, aby grzech porzucić.

4. Wynagrodzenie za grzechy, zadośćuczynienie, wyrównanie wyrządzonych przez grzech krzywd.

 

Wskazania dla katechetów i duszpasterzy:

pogłębiać w katechizowanych rozumienie pokuty, postu i pokutnego charakteru piątku,

zadbać o właściwe rozumienie nowego sformułowania przykazań kościelnych,

wyjaśniać, na czym polegają praktyki pokutne i wynagradzające, a także zachęcić do ich realizowania,

przygotowywać uczniów do bardziej pogłębionego przeżywania sakramentu pokuty,

przygotowywać do właściwego przeprowadzania rachunku sumienia;

na katechezie – w obecności krzyża – przeprowadzać refleksję prowadzącą do rachunku sumienia,

zachęcać do praktykowania i udziału w nabożeństwach pierwszych piątków i pierwszych sobót miesiąca,

zachęcać do udziału w nabożeństwach pokutnych.

 

III. Owoce nawrócenia. Radość i nadzieja

 

Postawa głębokiego, autentycznego nawrócenia zakorzenionego w łasce chrztu świętego, powrót do Boga, odnowienie więzi z Jezusem Chrystusem owocuje posłuszeństwem Chrystusowi i postępowaniem według Jego woli. Owocuje nową jakością życia. Odkrywanie i ukazywanie tych owoców budzi w nawróconym radość i nadzieję. Warto przywołać w tym miejscu słowa papieża Franciszka z adhortacji Evangelii gaudium: „Radość Ewangelii napełnia serce oraz całe życie tych, którzy spotykają się z Jezusem (...). Zapraszam każdego chrześcijanina, niezależnie od miejsca i sytuacji, w jakiej się znajduje, by odnowił dzisiaj swoje osobiste spotkanie z Jezusem Chrystusem, albo przynajmniej podjął decyzję gotowości spotkania się z Nim, szukania Go nieustannie każdego dnia. Nie ma racji, dla której ktoś mógłby uważać, że to zaproszenie nie jest skierowane do niego, ponieważ «nikt nie jest wyłączony z radości, jaką nam przynosi Pan». (...) Nikt nie może nas pozbawić godności, jaką obdarza nas ta nieskończona i niewzruszona miłość. On pozwala nam podnieść głowę i zacząć od nowa, z taką czułością, która nas nigdy nie zawiedzie i zawsze może przywrócić nam radość. Nie uciekajmy przed zmartwychwstaniem Jezusa, nigdy nie uważajmy się za martwych, niezależnie od tego, co się dzieje. Nic nie może być większe od Jego życia, które pozwala nam iść naprzód” (EG, 1-3). W kontekście tych słów Ojca Świętego dotykamy tu ponownie zagadnienia duszpasterskiego nawrócenia katechety. „Najogólniej rzecz ujmując, owo nawrócenie polega na takim ukierunkowaniu działań nauczyciela, by prowadziły one nie tylko do zachowania status quo – by nikogo nie ubywało z zajęć – ale i przyprowadzały tych, którzy odeszli lub którzy wahają się przed podjęciem decyzji o zaangażowaniu w życie wiary. Radość powinno przynosić katechecie nie tylko to, że uczniowie nie odchodzą, nie rezygnują z prowadzonych zajęć, ale wracają, gdy słyszą, że ciekawie je prowadzi i że potrafi wskazać na życiowe ukierunkowanie przekazywanych treści teologicznych, które są przydatne w życiu, a nie tylko których trzeba nauczyć się na pamięć”.

Autentyczne nawrócenie budzi w człowieku zapał misyjny, ewangelizacyjny (por. EG, 27-33). Chodzi przy tym zarówno o głoszenie Ewangelii Jezusa Chrystusa, świadectwo własnego nawrócenia, jak również głoszenie i świadczenie poprzez diakonię – pełnione dzieła miłości i miłosierdzia. W Liście apostolskim Ojca Świętego Benedykta XVI Porta fidei czytamy: „Wiara bez miłości nie przynosi owocu, a miłość bez wiary byłaby uczuciem nieustannie na łasce i niełasce wątpliwości. Wiara i miłość potrzebują siebie nawzajem, tak że jedna pozwala drugiej, by mogła się zrealizować. (...) Dzięki wierze możemy rozpoznać w tych, którzy proszą o naszą miłość oblicze zmartwychwstałego Pana. «Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili» (Mt 25,40): te Jego słowa są ostrzeżeniem, którego nie wolno zapominać i nieustannym wezwaniem, aby ponownie ofiarować tę miłość, którą On troszczy się o nas. A wiara, która pozwala nam rozpoznać Chrystusa jest tą samą Jego miłością, która pobudza, aby spieszyć Jemu z pomocą za każdym razem, kiedy czyni się naszym bliźnim na drodze życia” (PF, 14).

 

Wskazania dla katechetów i duszpasterzy:

troszczyć się o nauczanie i formację w duchu służby,

uwrażliwiać na obecność i potrzeby chorych, niepełnosprawnych, ubogich,

aktywnie włączać się w tworzenie i ożywianie działalności Parafialnych Zespołów Caritas oraz Szkolnych Kół Caritas,

zachęcać do zaangażowania w różne formy wolontariatu,

angażować na rzecz działalności misyjnej Kościoła.

 

IV. Krzyż – symbolem roku – Krzyż Światowych Dni Młodzieży

 

Trwają przygotowania do XXXI Światowego Dnia Młodzieży – Kraków 2016. Obok przygotowania organizacyjno-logistycznego niezwykle ważne jest przygotowanie duchowe. Przygotowanie duchowe – to przede wszystkim modlitwa. Wiele środowisk modli się już w intencji Światowego Dnia Młodzieży, który będzie przeżywany w Polsce. Ważnym etapem przygotowania duchowego jest pielgrzymowanie Krzyża Światowych Dni Młodzieży. W Niedzielę Palmową, 13 kwietnia 2014 roku, delegacja polskiej młodzieży otrzymała od Ojca Świętego Znaki Światowych Dni Młodzieży: Krzyż Światowych Dni Młodzieży oraz kopię obrazu Matki Bożej Salus Populi Romani. Znaki te nawiedzą wszystkie diecezje Polski.

Krzyż Roku Świętego, przekazany przez Ojca Świętego Jana Pawła II na zakończenie Wielkiego Jubileuszu Odkupienia 22 kwietnia 1984 roku, stał się „Krzyżem Młodych”, „Krzyżem Pielgrzymującym”, a po pewnym czasie otrzymał tytuł: „Krzyż Światowych Dni Młodzieży”. W Orędziu na XV Światowy Dzień Młodzieży (Rzym 2000) Jan Paweł II przypomniał o związku Krzyża Roku Świętego ze Światowymi Dniami Młodzieży: „na zakończenie Świętego Roku Odkupienia, powierzyłem wam wielki drewniany krzyż, zachęcając was, byście nieśli go przez świat jako znak miłości Pana Jezusa do ludzi jako orędzie, że zbawienie i odkupienie jest tylko w Chrystusie, który umarł i zmartwychwstał. Od tamtego czasu, gdy podjęły go wasze ofiarne ramiona i serca, odbywa on długą i nieprzerwaną pielgrzymkę przez kontynenty, ukazując, że krzyż idzie z młodymi, a młodzi idą z krzyżem. Wokół krzyża Roku Świętego narodziła się i rozwinęła inicjatywa Światowych Dni Młodzieży. Są one swoistymi przystankami na waszym szlaku młodych chrześcijan oraz nieustannym i naglącym wezwaniem, by budować życie na skale, którą jest Chrystus”. Teraz znaki ŚDM, peregrynując po Polsce i dziesięciu krajach Europy Środkowo-Wschodniej, stają się jednym z istotnych wymiarów przygotowania naszych wspólnot na Światowe Dni Młodzieży w roku 2016.

 

Wskazania dla katechetów i duszpasterzy:

zaakcentować znak krzyża – zwrócić uwagę na jego obecność w każdym chrześcijańskim domu, a także w szkole oraz sali katechetycznej,

wyjaśniać znak krzyża i zadbać o staranność jego wykonywania w czasie modlitwy,

wzbudzać szacunek dla krzyża,

zachęcać do przeżywania Drogi Krzyżowej nie tylko w okresie Wielkiego Postu,

ożywiać potrzebę udziału uczniów w nabożeństwach pasyjnych,

przygotować do bardziej pogłębionego przeżycia Święta Podwyższenia Krzyża Świętego,

zachęcać do adoracji Pana Jezusa w Wielki Piątek, przygotować uczniów do adoracji i uczestniczyć w niej z nimi,

obejmować troską krzyże na terenie parafii, w miarę możliwości zadbać o odnowienie krzyży przydrożnych,

zapoznawać z historią ŚDM oraz symboli ŚDM (Krzyż Jubileuszowy i Ikona Matki Bożej Salus Populi Romani),

wyjaśniać symbolikę logo Światowych Dni Młodzieży oraz znaczenie Krzyża Roku Jubileuszowego,

przygotowywać uczniów (młodzież) do uczestnictwa w peregrynacji Krzyża Roku Jubileuszowego w diecezji radomskiej,

kontynuować przygotowania do ŚDM.

 

Zawierzam program duszpastersko-katechetyczny pt. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię wstawiennictwu Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła. Niech Ta, która w Fatimie wezwała świat do pokuty i nawrócenia, wyprasza nam taką moc Ducha Bożego, byśmy nawracając się, wzrastali w głębokiej przyjaźni z Jezusem Chrystusem, i wychodząc na peryferie, przyprowadzali do źródeł Miłosierdzia tych, którzy Go najbardziej potrzebują.

 

 

Na trud posługi nawrócenia, w duchu modlitwy, pokuty i pragnienia życia z Chrystusem, wszystkim duszpasterzom, katechetom oraz uczniom i wiernym z serca błogosławię.

 

 

† Henryk Tomasik 

Biskup Radomski

 


 

 

 

 

 

 

Darmowy licznik odwiedzin