A A A

Rok szkolny 2018/2019


 

 

 

 

PROGRAM DUSZPASTERSKO-KATECHETYCZNY

NA ROK 2018/2019

 

„W mocy Bożego Ducha”

 

 

Program duszpastersko-katechetyczny na rok 2018/2019, którego hasłem są słowa: „W mocy Bożego Ducha”, mówi o obecności i działaniu Ducha Świętego w Kościele. Celem programu jest ukazanie Ducha Świętego, będącego źródłem życia w wierze dla pojedynczych osób oraz dla całej wspólnoty Kościoła. Dzięki natchnieniom i mocy Ducha Świętego wierzący mogą dążyć do poznania prawdy i zdobycia świętości. Program przypomina, że wiara chrześcijańska zobowiązuje do zaangażowania się w życie wspólnoty Kościoła i kształtowania jej oblicza „w mocy Bożego Ducha” oraz świadczenia o Bogu słowem i czynem. Jak czytamy w Dekrecie o apostolstwie świeckich Soboru Watykańskiego II, „z biegiem lat (...) duch ludzki staje się coraz bardziej otwarty, dzięki czemu każdy przez pilną obserwację może odkryć talenty, którymi Bóg ubogacił jego duszę, oraz owocniej wykorzystać te charyzmaty, których Duch Święty udzielił mu dla dobra braci” (DA 30). Otrzymane dary i charyzmaty Ducha Świętego pomagają wierzącym w rozwoju swojej osobistej wiary oraz przyczyniają się do rozwoju Kościoła. W ten sposób to „«Duch» jawi się jako moc Boga, przenikająca wierzącego i określająca całe jego istnienie (por. Rz 8,9). Dlatego jest On niewyczerpanym źródłem życia Bożego w człowieku. Jednocześnie Duch Święty buduje jedność Kościoła, której zasadą jest miłość. Pomaga w podjęciu różnych zadań i zaangażowaniu się w budowanie Kościoła, który jest wspólnotą „napełnioną Duchem Świętym” (por. Dz 2,1-4). Program wskazuje, że każdy ochrzczony uczestniczy w życiu Trójcy Świętej. Ten wspólnotowy wymiaru ludzkiego życia pomaga w odnalezieniu własnego miejsca w Kościele oraz sposobów realizacji osobistego powołania w jego wspólnocie. Program koncentruje się wokół następujących treści: 1. Duch Święty obecny poprzez sakramenty w Kościele – Pięćdziesiątnica – wylanie Ducha Świętego; 2. Duch Święty wypełnia i uświęca Kościół oraz prowadzi do Chrystusa. Dar Synostwa Bożego; 3. Duch Święty czyni nas (chrześcijan) alter Christus i ipse Christus; 4. Duch Święty uzdalnia do świadectwa i apostolstwa.

 

1. Duch Święty poprzez sakramenty obecny w Kościele

W encyklice Dominum et Vivificantem Ojciec Święty Jan Paweł II przypomina, że „kiedy „dopełniło się dzieło, którego wykonanie Ojciec powierzył Synowi na ziemi (por. J 17,4), zesłany został w dzień Zielonych Świąt Duch Święty, aby Kościół ustawicznie uświęcał, i aby w ten sposób wierzący mieli przez Chrystusa w jednym Duchu dostęp do Ojca (por. Ef 2,18). On to właśnie jest Duchem życia, czyli źródłem wody tryskającej na żywot wieczny (por. J 4,14; 7,38-39)” (DV 25). Zesłanie Ducha Świętego w dniu Pięćdziesiątnicy było niejako aktem powstania i umocnienia Kościoła (por. Dz 2,1-40). Jednocześnie Duch Święty, zstępując na każdego ze zgromadzonych w Wieczerniku, respektuje integralność każdej osoby i uzdalnia ją do indywidualnego działania. Objawia się w ten sposób natura Ducha Świętego, który pomaga zmieniać się człowiekowi i upodabniać na wzór Chrystusa. Dzięki Duchowi Świętemu Kościół zaczyna głosić naukę Jezusa Chrystusa. Zapewniał o tym Jezus Chrystus, mówiąc: „Gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami” (Dz 1,8). Tak więc głoszenie Ewangelii i świadczenie o niej swoim, codziennym życiem jest możliwe dla apostołów dzięki mocy Trzeciej Osoby Bożej. Poprzez wydarzenia, jakie miały miejsce w dniu Pięćdziesiątnicy (por. Dz 2,1-13), Duch Święty umocnił wiarę. On niejako wyprowadził Apostołów z Wieczernika, najpierw na ulice Jerozolimy oraz drogi Palestyny, a następnie do innych krajów. Można powiedzieć, że dary Ducha Świętego pomogły pierwszym świadkom męki i zmartwychwstania Chrystusa, aby mogli zanieść Jego naukę, tak jak im nakazał sam Chrystus, „aż po krańce ziemi” (Dz 1,8). W ten sposób Duch Święty prowadzi Kościół do wszelkiej prawdy, a więc do poznania Boga – Trójcy Świętej (por. KK 4). Jednoczenie „Mocą Ewangelii utrzymuje Kościół w ciągłej młodości, ustawicznie go odnawia i do doskonałego zjednoczenia z Oblubieńcem prowadzi. Albowiem Duch i Oblubienica mówią do Pana Jezusa Przyjdź! (por. Ap 22,17)” (KK 4). Misją Trzeciej Osoby Trójcy Świętej jest doprowadzenie do końca zbawczego planu Boga. Duch Święty ma w pewien sposób zastąpić codzienną obecność Jezusa z uczniami. Ma więc przypominać naukę Chrystusa, pocieszać i umacniać.

Ojciec Święty Ja­n Paweł II w Liście apostolskim Tertio millennio adveniente stwierdza, że „Duch uobecnia w Kościele wszystkich epok i na każdym miejscu jedyne objawienie przyniesione ludziom przez Chrystusa, czyniąc je żywym i skutecznym w duszy każdego człowieka” (TMA 44). Kościół jest kontynuatorem oraz spadkobiercą dzieła zapoczątkowanego przez Apostołów i wszystkich uczniów Chrystusa. Można powiedzieć, że Kościół jest jednym z największych darów Ducha Świętego dla człowieka. Jest on bowiem w Chrystusie sakramentem, czyli znakiem oraz narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego rodzaju ludzkiego (por. KK l). To Duch Święty prowadzi Kościół do wszelkiej prawdy (por. J 16,13). Umacniani w „mocy Ducha Świętego” są wszyscy, którzy otrzymują chrzest, a następnie sakrament bierzmowania. Dlatego też, „jeszcze mocniej zobowiązani są, jako prawdziwi świadkowie Chrystusa, do szerzenia wiary słowem i uczynkiem oraz do bronienia jej” (KK 11). Z chrztu i bierzmowania wywodzi się kapłaństwo powszechne jako źródło obowiązku apostolskiego dla wszystkich ochrzczonych oraz sakrament kapłaństwa, poprzez który Jezus Chrystus powołuje i namaszcza wybranych ludzi do specjalnej służby Bogu w Kościele. Ochrzczeni powinni umacniać się w drodze do Boga wszystkimi sakramentami. Dlatego muszą przyjmować Eucharystię, która pomaga w drodze chrześcijańskiego życia. Podobnie jest w przypadku pokuty i pojednania, a więc sakramentu oczyszczenia i przebaczenia grzechów oraz zjed­noczenia z Bogiem i ludźmi. Moc Ducha Świętego ukazuje się również poprzez sakrament małżeństwa, w którym Pan Jezus wspiera i uświęca mał­żonków. Umocnieniem w drodze do Boga i zapewnieniem o pomocy Chrystusa w czasie choroby jest sakrament namaszczenia chorych. Wszystkie sakramenty są gwarantem obecności Chrystusa, a także Boga Ojca i Ducha Świętego przy każdym wierzącym. Jednocześnie są wsparciem w chwilach zwątpień czy niepowodzeń w życiu codziennym, a także w drodze do królestwa Bożego. Katechizm Kościoła Katolickiego podaje, ż „«Wielkie dzieła Boże», ofiarowane wierzącym w sakra­mentach Kościoła, przynoszą swoje owoce w nowym życiu, w Chrystusie, według Ducha” (KKK 740).

Chrystus chce, aby powstały w dniu Pięćdziesiątnicy Kościół był Ludem Bożym i to ludem widzialnym. W tym celu domaga się, aby chrześcijanie z wiarą przyjmowali naukę Kościoła, a także włączali się w tę wspólnotę i współpracowali w dziele zbawienia. Sakramenty włączają w życie Jezusa i pomagają w budowaniu więzi z Bogiem poprzez życie według wskazań Ewangelii i nauczania Kościoła. Dlatego też na katechezie szkolnej i parafialnej, w homiliach i całej duszpasterskiej działalności Kościoła należy podkreślać, że Duch Święty jest źródłem życia Bożego w Kościele oraz w świecie. Trzeba przypominać, że Duch Święty działa w Kościele w sposób sakramentalny. Dzięki Niemu za­równo duchowni, jak i świeccy mogą świadczyć o Chrystusie i krzewić ewangeliczne orędzie w świecie. Dzieje się tak dlatego, że wszyscy chrześcijanie począwszy od apostołów zostają „przyobleczeni mocą z wysoka” (Łk 24,49). Duszpasterze i katecheci powinni na katechezie pomagać dzieciom, młodzieży i dorosłym, aby zrozumieli, czym jest dla chrześcijanina umocnienie mocą Ducha Świętego i jakie znaczenie ma w życiu wiara. Jest to ważne wobec trudności, jakie przeżywają współcześni ludzie w odniesieniu do modlitwy, sakramentów i życia wiarą na co dzień. Dlatego katecheza jako spotkanie z Chrystusem powinna nie tylko uczyć o Bogu, ale również być refleksją na temat życia i dawać odpowiedzi na fundamentalne pytania człowieka. Potrzeba zatem odniesienia sie do Ducha Świętego, który przenika swoim światłem całe nauczanie Kościoła.

 

Wskazania dla katechetów:

– Podkreślać, że wylanie Ducha Świętego w dniu Pięćdziesiątnicy dało początek Kościołowi.

– Ukazywać, że Duch Święty jest źródłem życia sakramentalnego w Kościele.

– Wskazywać na działanie Ducha Świętego w sakramentach.

– Uświadamiać, że namaszczenie Duchem Świętym pomaga w zjednoczeniu z Bogiem i bliźnimi.

– Przypominać teksty biblijne i liturgiczne, które mówią o działaniu Ducha Świętego.

– Przedstawiać celebracje sakramentalne jako spotkanie dzieci Bożych z Bogiem Ojcem w Jezusie Chrystusie i Duchu Świętym.

– Pomagać w przyjęciu postawy otwartości na działanie Ducha Świętego w życiu osobistym, wspólnoty parafialnej i Kościoła powszechnego.

 

2. Duch Święty wypełnia i uświęca Kościół oraz prowadzi do Chrystusa. Dar Synostwa Bożego

Ojciec Święty Jan Paweł II w Liście apostolskim Tertio millennio adveniente stwierdza: „Duch Święty, którego Ojciec posłał w imię Syna sprawia, że człowiek uczestniczy w wewnętrznym życiu Boga, że jest na podobieństwo Chrystu­sa również synem, a także dzieckiem tych dóbr, które są udziałem Syna (por. Ga 4,7). Na tym właśnie polega religia «trwania w we­wnętrznym życiu Boga», któremu początek daje Wcielenie Syna Bożego. Duch Święty, który przenika głębokości Boże (por. 1Kor 2,10), wprowadza nas, ludzi, w te głębokości za sprawą ofiary Chrystusa” (TMA 8). Dlatego też nasze usynowienie względem Boga Ojca dokonuje się dzię­ki synostwu Chrystusa. To Chrystus przez Ducha Świętego daje nam uczestnictwo w tym synostwie Bożym. Przypomina o tym św. Paweł w Liście do Rzymian: „Jeżeli mieszka w was Duch Tego, który Jezusa wskrzesił z martwych, to Ten, co wskrze­sił Chrystusa Jezusa z martwych, przywróci do życia wasze śmiertelne ciała mocą mieszkającego w was swego Ducha” (Rz 8,11). To Boże synostwo każdego człowieka jest zaszczepione w ludzkiej duszy przez łaskę uświęcającą i jest dziełem Ducha Świętego. W ten sposób Bóg okazuje miłosierdzie wobec każdego człowieka, którego pragnie zaprosić do życia we wspólnocie Trójcy Świętej. Mówią o tym Listy św. Pawła do Tesaloniczan, w których czytamy, że „wolą Bożą jest wasze uświęcenie” (1Tes 4,3) i „uświęcenie Ducha” (2Tes 2,13). Bóg zaprasza każdego człowieka do życia w świętości i osiągnięcia życia wiecznego w niebie.

Zgodnie z nauczaniem Kościoła ontyczna świętość chrześcija­nina zaczyna się już w momencie chrztu świętego. Podczas tego sakramentu Duch Święty dokonuje obmycia z grzechów oraz radykalnej przemiany poprzez uświę­cenie i usprawiedliwienie. Duch Święty sprawia, że człowiek otrzymuje udział w synostwie Jezusa Chrystusa, staje się „synem w Synu” (Ga 4,6-7). Wierzący są włączeni we wspólnotę Kościoła i jego posłannictwo, stają się dziećmi Bożym. Dlatego na wzór Chrystusa mają rozwijać swoją wiary, a jednocześnie zobowiązują do głoszenia Ewangelii w Kościele i poza nim. Sakrament chrztu jest nie tylko powrotem do Boga, ale nawiązaniem z Nim synowsko-ojcowskiej relacji, czyli swoistego rodzaju przymierza. Mówi o tym Św. Paweł: „umarliście dla grzechu, żyjecie zaś dla Boga” (Rz 6,11). To dobrowolne oddanie się Panu Bogu i przyjęcie Go jako Ojca dokonuje się przy współudziale i działaniu Ducha Świętego. Ochrzczony staje się bratem czy siostrą Chrystusa, a więc synem samego Boga. Dlatego też „Wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi. Nie otrzyma­liśmy przecież ducha niewoli, by się znowu pogrążyć w bojaźni, ale otrzymaliśmy ducha przybrania za synów, w którym możemy wołać «Abba, Ojcze!»” (Rz 8,15). Ważną cechą Bożego synostwa jest życie w wolności dzieci Bożych. Nie może jej jednak pojmować jako niczym nieskrępowanej samowoli. Ta wolność w Bogu oznacza uwolnienie się od prawa grzechu i śmierci (por. Rz 8,2). Pomaga w tym Duch Święty przychodzący z mocą w trudnych momentach życia. To On kształtuje synostwo Boże w człowieku przez sakramenty, zwłaszcza bierzmowania, podczas którego chrześcijanie otrzymują dary Ducha Świętego. W ten sposób Duch Święty uposaża wiernych „w rozmaite dary hierarchiczne oraz charyzmatyczne, i przy ich pomocy nim kieruje oraz owocami swoimi go przyozdabia (por. Ef 4,11-12, 1Kor 12,4, Gal 5,22). Mocą Ewangelii utrzymuje Kościół w ciągłej młodości, ustawicznie go odnawia i do doskonałego zjednoczenia z Oblubieńcem prowadzi” (KK 4). Według Katechizmu Kościoła Katolickiego siedmioma darami Ducha Świętego są: mądrość, rozum, rada, męstwo, umiejętność, pobożność i bojaźń Boża. Dopełniają one „i udoskonalają cnoty tych, którzy je otrzymują. Czynią wiernych uległymi do ochotnego posłuszeństwa wobec natchnień Bożych” (KKK 1831). Owocami zaś działania Ducha Świętego są: „miłość, radość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie” (Ga 5,22-23). Duch Święty jest tchnie­niem wszelkiego życia w Kościele. To on prowadzi wszystkich wierzących do dojrzałości chrześcijańskiej poprzez wypełnianie różnych obowiązków i nakazów. Pomaga w czynieniu dobra i w unikaniu zła, a więc w wypełnianiu woli Bożej w codziennym życiu. Nauką o darach Ducha Świętego powinno zostać przeniknięte życie wspólnoty parafialnej, rodzinnej, ruchów i stowarzyszeń zgromadzonych w Kościele, jak również przestrzeń życia osobistego oraz środowiska zawodowego czy szkolnego. Duszpasterze i katecheci powinni wyjaśniać, jak wielką rolę w rozwoju człowieka i jego wiary mają dary otrzymane od Ducha Bożego. Trzeba przypominać, że Duch Święty działa w Kościele także „za pośrednictwem licznych charyzmatów, zadań i posług przez Niego wzbudzanych dla dobra Kościoła: «Jeden jest Duch, który rozmaite swe dary rozdziela stosownie do bogactwa swego i do potrzeb posługiwania, ku pożytkowi Kościoła»” (TMA 45). Dzięki charyzmatom zarówno nadzwyczajnym, jak również prostym i zwyczajnym, które są łaskami Ducha Świętego budującymi wspólnotę Kościoła (por. KKK 799) człowiek będzie angażował się w budowanie Królestwa Bożego oraz czuł się odpowiedzialny za sprawy społeczne i potrzeby bliźnich. Wszystkie dary i charyzmaty Ducha Świętego pomagają człowiekowi w odkryciu swojej nadprzyrodzonej godności oraz powołania do życia z Bogiem w wieczności. Konieczna jest jednak nieustanna praca nad sobą, której celem jest kształtowanie swojego człowieczeństwa. Zarówno katecheza szkolna, jak i parafialna ma pomagać w podjęciu przez różne osoby współpracy na rzecz Kościoła. Każdy ochrzczony powinien więc uświadomić sobie prawa i obowiązki, jakie przysługują wszystkim członkom Kościoła. Zobowiązuje do tego sam Duch Święty, który „przynagla nas do współdziałania” (KK 17). Dlatego można wskazać, że Dar Ducha Świętego i wszystkie otrzymane od Ducha Świętego dary i charyzmaty mają służyć dobru wspólnemu, dobru wspólnoty Kościoła oraz realizacji jego misji w świecie. Ojciec Święty Franciszek podkreśla, że Duch Święty „wnosi w nasze serca: życie samego Boga, życie prawdziwych dzieci (…), którego skutkiem jest także nowe spojrzenie na innych, bliskich i dalekich, zawsze postrzeganych jako bracia i siostry w Jezusie, których trzeba szanować i kochać. Duch Święty uczy nas spoglądać oczyma Chrystusa, przeżywania życia tak, jak przeżywał je Chrystus, pojmowania życia tak, jak je pojmował Chrystus” (Watykan, 8 maja 2013 r.).

 

Wskazania dla katechetów:

– Ukazywać, że Duch Święty działa w Kościele i w życiu wszystkich ochrzczonych.

– Wskazywać, że Duch Święty prowadzi do Chrystusa i pomaga w pełnieniu woli Bożej w codziennym życiu poprzez otrzymane od Boga dary i charyzmaty.

– Wyjaśniać, czym są dary i charyzmaty oraz w jaki sposób należy je realizować w swoim życiu.

– Przypominać, że Duch Święty uświęca człowieka i prowadzi go do szczególnej relacji z Bogiem.

– Ukazać teksty z Pisma Świętego i nauczania Kościoła mówiące o Bożym synostwie Jezusa Chrystusa.

– Odkrywać, na czym polega dar synostwa Bożego w człowieku.

– Pomagać w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie: W jakie sposób realizować synostwo Boże w życiu rodzinnym, szkolnym, parafialnym?

– Ukazać, że wszyscy są zobowiązani do troski o rozwój Kościoła Chrystusowego.

 

3. Duch Święty czyni chrześcijanina nie tylko drugim Chrystusem, lecz samym Chrystusem

Papież Benedykt XVI, podczas obchodów zakończenia Światowych Dni Młodzieży w Sydney w 2008 roku, wskazał, jak ważne jest znaczenie działania Ducha Świętego w życiu chrześcijanina. Mówił: „Co to znaczy otrzymać «pieczęć Ducha Świętego? Znaczy otrzymać trwałe znamię, ulec nieodwracalnej przemianie, stać się nowym stworzeniem. (...) Być naznaczonym «pieczęcią Ducha» – to znaczy nie bać się stawać po stronie Chrystusa, pozwalając, by prawda Ewangelii przeniknęła nasz sposób widzenia, myślenia i działania, kiedy pracujemy dla zwycięstwa cywilizacji miłości”. Zatem Duch Święty napełnia wierzących swoją mocą i wspomaga w rozwoju w wierze. Uświęcające działanie Ducha Świętego nie tylko prowadzi do Chrystusa, ale również upodobnia do Chrystusa. Przemienia człowieka na Jego obraz tak, aby każdy chrześcijanin był nie tylko alter Christus, ale nawet ipse Christus, to znaczy mógł identyfikować się z Chrystusem. Św. Paweł wskazuje, iż to Duch Święty sprawia, że wierzący może „przyoblec człowieka nowego, stworzonego według Boga, w sprawiedliwość i świętość” (Ef 4,23). Duch, jako źródło i zasada nowego życia, pomaga, aby wierzący mogli dać „ciała swoje na ofiarę żywą, świętą, Bogu przyjemną, jako wyraz (...) rozumnej służby Bożej” (Rz 12,1). Duch Święty wspomaga człowieka w procesie przemiany grzesznego człowieka „na wzór obrazu Syna Boże­go” (Rz 8,29). Przez Ducha Świętego Bóg Ojciec może ukształtować w człowieku obraz swego Syna. Ma to miejsce w czasie pierwszego udzielenia Ducha Świętego w chrzcie, który jest obmyciem odradzającym i odnawiającym w Du­chu Świętym (por. Tyt 3,5). Tak więc poprzez chrzest rodzi się nowy człowiek, który jest „nowym stworzeniem”. Oznacza to, że mimo istniejącej nadal skłonności człowieka do grzechu, potrafi on walczyć z różnymi przeciwnościami. Natomiast dzięki sakramentowi bierzmowaniu otrzymuje dary wspomagające w dążeniu do dojrzałości w wierze. Św. Paweł poucza każdego ochrzczonego: „Walcz w dobrych zawodach o wiarę, zdobądź życie wieczne; do niego zostałeś powołany” (1Tm 6,12). Walka w pojedynkę jest trudna i nie zawsze może przynieść zwycięstwo, dlatego ochrzczonym pomaga przyjęcie kolejnych sakramentów, modlitwa, wspólnota Kościoła oraz głoszona nauka Chrystusa. Upodobnić się do Chrystusa można przede wszystkim żyjąc na co dzień Jego nauką i wypełniając przykazania. Wszystkie wartości, jakimi powinien kierować się człowiek w swoim życiu opierają się na nauce zawartej w przykazaniu miłości. Duch Święty wspomaga wierzącego w wyzwalaniu się z grzechów oraz życiu według zamysłu Bożego. Wzorem wszelkiego postępowania jest Jezus Chrystus – Nauczyciel. Dzięki Chrystusowi człowiek odkrywa swoją nadprzyrodzoną godność oraz powołanie do życia z Bogiem w wieczności. Potrzebna jest nieustanna praca nad sobą, której celem jest kształtowanie swojego człowieczeństwa. Drogą prowadzącą do realizowania ideału bycia osobą jest odkrycie prawdy o sobie i własnym powołaniu. To dzięki obecności Ducha Świętego nauka Boża dociera do każdego człowieka. W ten sposób realizuje się Boży plan doprowadzania człowieka do prawdy i pełni człowieczeństwa na ziemi oraz życia wiecznego w niebie. Jednocześnie, jak podaje św. Jan Paweł II, „Tenże Duch, sam przez się, mocą swoją i wewnętrznym spojeniem członków jednocząc ciało, tworzy i nakazuje miłość wzajemną między wiernymi” (TMA 45). Celem działania Ducha Świętego jest nieustanne doskonalenie człowieka oraz całej wspólnoty wierzących zgromadzonych w Kościele. Duch Święty wspomaga wierzącego w wyzwalaniu się z grzechów oraz życiu według zamysłu Bożego. Papież Franciszek wskazuje, że Duch Święty jest „tym, który porusza Kościół, jest tym, który działa w Kościele, w naszych sercach, jest tym, który czyni każdego chrześcijanina wyjątkową osobą, ale z tych różnych ludzi czyni jedność. Jest tym, który pobudza, by iść naprzód, otwiera drzwi na oścież i posyła, aby dawać świadectwo o Jezusie” (Watykan, 9 maja 2016 r.). To Duch Święty prowadzi do Jezusa Chrystusa, który jest wzorem w wierze dla każdego człowieka. Pogłębianiu tej więzi z Jezusem Chrystusem pomaga katecheza dzieci, młodzieży i dorosłych. Ostatecznym celem katechezy jest „doprowadzić kogoś nie tylko do spotkania z Jezusem Chrystusem, ale do zjednoczenia, a nawet głębokiej z Nim zażyłości” (Catechesi tradendae, 5). Szczególnie środowisko rodzinne kształtuje postawę wiary wśród dzieci i młodzieży. Ważne są także szkoła i parafia oraz wpływ różnych ruchów czy stowarzyszeń, zaangażowanie się w wolontariat czy działalność charytatywną. Kształtowania postawy na wzór Chrystusa dokonuje Duch Święty także poprzez kierownictwo duchowe, modlitwę indywidualną czy wspólnotową podczas spotkań liturgicznych. Zarówno pojedyncze osoby, jak i cała wspólnota wierzących, począwszy od rodziców i opiekunów, po katechetów i całą wspólnotę Kościoła, są odpowiedzialni za rozwój wiary wśród dzieci i młodzieży. Wszyscy powinni dołożyć szeregu starań, aby każdy wierzący mógł coraz bardziej upodabniać się do Chrystusa. Katecheci i duszpasterze powinni pamiętać, że katecheza nie sprowadza się do przekazywania wiedzy religijnej, ale przede wszystkim pomaga w pełnym rozwoju osobowości religijnej. Potrzebne jest otwarcie się katechetów i wychowawców na działanie Ducha Świętego. Umocnieni mocą Ducha Bożego będą mogli właściwie wpływać na kształtowanie postaw religijnych wśród dzieci i młodzieży, a także innych dorosłych. Trzeba dołożyć wszelkich starań, aby każdy katechizowany mógł za św. Pawłem powiedzieć: „Teraz już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus” (Ga 2,20).

 

Wskazania dla katechetów:

– Podkreślać, że Duch Święty pomaga w wypełnianiu nauki Bożej i upodobnianiu się do Chrystusa.

– Ukazać teksty Pisma Świętego przedstawiające główne myśli nauki Chrystusowej.

– Przypominać, że przykazanie miłości Boga i bliźniego powinno być fundamentem życia chrześcijańskiego.

– W oparciu o słowa z Listu do Hebrajczyków „Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam także na wieki” (Hbr 13,8) wytłumaczyć, dlaczego człowiek, chcąc upodobnić się do Chrystusa, powinien charakteryzować się stałością w wierze.

– Podawać przykłady realizacji życia na wzór Chrystusa (lub życia w Chrystusie) w codziennym życiu w rodzinie czy szkole.

– Wychowywać do dotrzymywania obietnic i dążenia do wyznaczonych celów.

– Kształtować postawę otwartości na działanie Ducha Świętego poprzez pełnienie woli rodziców i wychowawców oraz kierownictwo duchowe.

 

4. Duch Święty uzdalnia do świadectwa i apostolstwa

Według nauki zawartej w Dei verbum zadanie autentycznej interpretacji słowa Bożego „powierzone zostało samemu tylko żywemu Urzędowi Nauczycielskiemu Kościoła, który autorytatywnie działa w imieniu Jezusa Chrystusa. Urząd ten Nauczycielski (...) z rozkazu Bożego i przy pomocy Ducha Świętego słucha (...) pobożnie słowa Bożego, święcie go strzeże i wiernie wyjaśnia. I wszystko, co podaje do wierzenia jako objawione przez Boga, czerpie z tego jednego depozytu wiary” (nr 10). Dzieło głoszenia słowa Bożego zostało zlecone Kościołowi założonemu przez Chrystusa i umacnianemu przez Ducha Świętego. Źródłem tego świadectwa jest Duch Święty, który pobudzał wpierw Apostołów, a także wszystkich ochrzczonych do mówienia (por. Dz 2,4). Stąd można powiedzieć, że dary Ducha Świętego umocniły pierwszych świadków, aby mogli zanieść Ewangelię tak, jak im nakazał Chrystus, „aż po krańce ziemi” (Dz 1,8). To polecenie głoszenia Ewangelii „zostało wiernie wykonane przez Apostołów, którzy na­uczaniem ustnym, przykładami i instytucjami przekazali to, co otrzymali z ust Chrystusa, z Jego zachowania się i czynów, albo czego nauczyli się od Ducha Świętego, dzięki Jego sugestii, jak też przez tych Apostołów i mężów apostolskich, którzy wspierani na­tchnieniem tegoż Ducha Świętego na piśmie utrwalili wieść o zbawieniu” (Dei verbum, 7). Kościół ze swojej natury jest misyjny i zgodnie z nakazem Jezusa Chrystusa ma głosić Ewangelię wszelkiemu stworzeniu (por. Mk 16,15). Jego zadaniem jest ukazywać obecność Boga w świecie poprzez dzieło Jezusa Chrystusa i działanie Ducha Świętego. Dlatego musi wprowadzać coraz to nowe sposoby działalności misyjnej, aby odpowiedzieć współczesnemu człowiekowi na podstawowe pytania, które dotyczą sensu i celu życia człowieka.

Duch Święty, udzielając darów hierarchicznych i charyzmatycznych, wzywa wszystkich ochrzczonych, aby każdy z nich we właściwy sobie sposób był współodpowiedzialny za rozwój i posłannictwo Kościoła w każdym czasie (por. KK 4; ChL 21). Zadaniem wszystkich wierzących jest głoszenie Dobrej Nowiny oraz świadczenie o niej wyznawaną na co dzień wiarą i postawą życiową. Potrzebne jest również nieustanne wezwanie do nawrócenia oraz dzielenie się własnym doświadczeniem. Dotyczy to każdego chrześcijanina, który swoim własnym życiem ma głosić Ewangelię. Powodem, dla którego głosi się słowo Boże jest miłość Boga do każdego człowieka. To Bóg w swej nieskończonej miłości stworzył świat, by następnie odkupił go Jego Syn Jezus Chrystus oraz prowadził ku zbawieniu Duch Święty. Do podjęcia działalności w Kościele i poza nim są zobowiązani wszyscy ochrzczeni świeccy, duchowni i konsekrowani. Jezus Chrystus obiecał im pomoc, mówiąc: „A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata” (Mt 28,20). Zapewnienie o obecności Chrystusa przy każdym głoszącym Jego naukę powinny być pomocą i wsparciem w chwilach zwątpień. Dlatego też wszyscy ochrzczeni powinni być apostołami i świadczyć o Bogu „przez swą pracę zmierzającą do szerzenia Ewangelii oraz uświęcania ludzi i do przepajania duchem ewangelicznym oraz doskonalenia porządku spraw doczesnych, tak, że ich wysiłek w tej dziedzinie daje jawnie świadectwo o Chrystusie i służy zbawieniu ludzi” (DA 2). Apostolstwo i świadectwo wypływają zatem z samego powołania chrześcijańskiego i mają podstawę sakramentalną w łasce chrztu świętego i bierzmowania. Obowiązek głoszenia nauki Chrystusowej zobowiązuje ochrzczonych do solidnej formacji. Stąd tak wielka troska Kościoła o katechizację dzieci, młodzieży i dorosłych.

Dyrektorium katechetyczne Kościoła katolickiego w Polsce przypomina, że: „Każda grupa wiekowa wiernych Kościoła ma prawo oczekiwać wsparcia w odczytywaniu i realizacji swego powołania chrześcijańskiego” (DKP 98). Do zadań Kościoła należy zatem wychowywanie i kształcenie „w ten sposób, aby dostrzec wzajemne powiązania, które zachodzą między obowiązkami doczesnymi i obowiązkami kościelnymi. Katecheza powinna jasno okazać, że wypełnienie obowiązków doczesnych może mieć pożyteczny wpływ na kościelną wspólnotę, ponieważ czyni ją bardziej świadomą swo­jego celu transcendentnego i swojej misji w świecie, a wypełnianie obowiązków kościelnych staje się ko­rzystne dla społeczności ludzkiej” (DCG 97). Dlatego ważne jest, aby katecheci i duszpasterze kształtowali w ochrzczonych odpowiedzialność za siebie i innych wierzących. W katechezie szkolnej i parafialnej należy ukazywać, że realizacja misji zleconej przez Jezusa Chrystusa ma być skierowana do wierzących oraz do tych, którzy są poza Kościołem lub nie znają jeszcze Jezusa Chrystusa. Z tej racji zarówno katecheza, jak i cała misyjna działalność Kościoła mają za zadanie doprowadzić człowieka do zachowania właściwej hie­rarchii celów, „a więc do pełniejszego zrozumienia prawdziwego sensu życia i śmierci człowieka w świetle śmierci i zmartwychwstania Chrystusa” (DCG 94). Tylko człowiek właściwie uformowany będzie zdolny do tego, aby pójść do świata i głosić Ewangelię oraz dawać świadectwo o Chrystusie. Jak podkreśla Ojciec Święty Jan Paweł II, „Świadectwo życia chrześcijańskiego jest pierwszą i niezastąpioną formą misji. Chrystus, którego misję przedłużamy w czasie, jest «świadkiem» w pełnym tego słowa znaczeniu (Ap 1,5; 3,14) i wzorem chrześcijańskiego świadectwa. Duch Święty towarzyszy drodze Kościoła i włącza go w świadectwo, które On sam daje Chrystusowi (J 15,26n). Pierwszą formą świadectwa jest samo życie głosiciela Ewangelii i całej wspólnoty chrześcijańskiej, która pokazuje nowy sposób postępowania” (RM 42). Katechizowanie i głoszenie Ewangelii jest obowiązkiem całego Kościoła katechizowanego i katechizującego. Katecheci i duszpasterze powinni ukazywać uczniom Osobę Ducha Świętego, który działa w jedności z Bogiem Ojcem i Synem Bożym. Katecheza ma stać się miejscem dzielenia się Dobrą Nowiną o zbawieniu, świadczenia o Jezusie Chrystusie w Kościele i poza nim oraz kształtowania nowych robotników na żniwo (por. Mt 9,38).

 

Wskazania dla katechetów:

– Przypominać teksty Pisma Świętego mówiące o nakazie głoszenia Słowa Bożego wszystkim ludziom.

– Ukazać, że wszyscy są zobowiązani do świadczenia o Bogu w swoim życiu i głoszenia Jego Ewangelii.

– Podać przykłady realizacji nakazu misyjnego Chrystusa w codziennym życiu.

– Ukazać Ducha Świętego jako Tego, który uzdalnia do świadectwa i apostolstwa.

– Wychowywać do odpowiedzialności za wiarę obecnych i przyszłych pokoleń.

– Omówić znaczenie świadectwa dawanego Chrystusowi słowem i czynem.

– Pomagać w realizacji postawy świadka i apostoła w życiu osobistym, wspólnoty szkolnej i parafialnej.

 

Podsumowanie

Program duszpastersko-katechetyczny na rok 2018/2019 ukazuje wszystkim wierzącym, że obecność Ducha Świętego w Kościele wiąże się z doprowadzeniem wierzących do pełni wiary. Zadaniem katechetów i duszpasterzy jest ukazanie, że Duch Święty działa przez słowo Boże i sakramenty oraz wspomaga w modlitwie. Udziela człowiekowi darów i charyzmatów, a więc mocy do wypełniania obowiązków chrześcijańskich. Ducha Święty działa w Kościele poprzez różne formy kierownictwa duchowego oraz inspiruje do świadectwa i apostolstwa. Misją Trzeciej Osoby Trójcy w dziele zbawienia jest doprowadzenie do końca zbawczego planu Boga. Papież Benedykt XVI przypomina, że „Duch Święty nadal działa z mocą w Kościele, a Jego działanie wydaje obfite owoce, jeśli jesteśmy skłonni otworzyć się na Jego odnawiającą moc. Dlatego jest ważne, aby każdy z nas Go poznał, nawiązał z Nim relację i poddał się Jego przewodnictwu” (Lorenzago, 20 lipca 2007 r.). Dlatego też wszelkie działania katechetyczne oraz duszpasterskie mają pomóc dzieciom i młodzieży w otwarciu się na działanie Ducha Świętego i wypełnianie swojego chrześcijańskiego powołania oraz misji zleconej przez Jezusa Chrystusa. Do zadań duszpasterzy i katechetów należy zatem kształtowanie postawy odpowiedzialności za innych ludzi oraz wdzięcz­ności za dar Ducha Świętego.

Na trud wychowania w wierze w Ducha Świętego słowem, modlitwą i przykładem życia, wszystkim katechetom z serca błogosławię.

 

+ Henryk Tomasik

Biskup Radomski

 

 

 

 

 

 

 

Darmowy licznik odwiedzin